گزارش مقايسه پارامترهاي توسعه اي طبس در استان هاي يزد و خراسان جنوبي تهيه: جمعي از نخبگان علمي شهرستان طبس تاريخ: مرداد ماه ١٣٩٢

  به گزارش سرپرستی  یزد فردا در طبس نامه ای خطاب به عبداله زاده که نسخه ای از آن در اختیار این رسانه قرار گرفته  نوشته شده :پيرو نامه جناب عالي مبني بر برگزاريجلسه اي براي تبادل نظر راجع به موضوع انتزاع و الحاق طبس، ضمن اعلام آمادگي براي برگزاري جلسه، به پيوست گزارش کارشناسيتهيه شده توسط اينجانبان تقديم مي گردد.
اميدواريم که اين مستندات کمکي باشد براي حضرت عالي در راستاي پيگيري موضوع و لغو مصوبه الحاق طبس به استان خراسان جنوبي.
ان شا الله با پيگيري اين امر، شاهد تسريع در ساخت و توسعه منطقه طبس باشيم.
با تشکر،
دکتر مهدي پناهي، دکتر احسان هوشفر، دکتر سيد مجتبي سجادي، داوود مخلصي، محسن مرادي مقدم، دکتر سيد حسين حجازي،
احسان حسيني مقدم، محسن هوشفر، حميد مهديزاده، مجتبي محسني، مرتضي حيدري، بهروز جهاني، مهدي شهامي، سيد خليل
سجادي، محمد عابدزاده، فرشاد صالح زاده

متن گزارش بشرح زیر میباشد:


گزارشمقايسه

پارامترهاي توسعهاي طبس

دراستانهاي يزدوخراسان جنوبي

تهيه: جمعي ازنخبگان علمي شهرستانطبس

 


بسم الله الرحمن الرحیم

مقدمه

الحاق طبس به استان یزد از پیش از انقلاب و با توجه به مراودات و مشترکات فرهنگی‌، اجتماعی و اقتصادی، خواسته مردم این شهرستان بوده است که بالاخره این خواسته در سال ۱۳۸۰ محقق گردید. بر هیچ کس پوشیده نیست که استان یزد جزو استان‎های برخوردار کشور بوده و الحاق طبس به یزد به نفع توسعه و محرومیت‎زدایی سریع‎تر طبس و بنا به دلایلی که در ادامه خواهیم گفت به نفع توسعه کل استان یزد می‌باشد. اما با توجه به محرومیت استان خراسان جنوبی، الحاق طبس به این استان تصمیم صحیحی برای حل مشکلات طبس نبوده‌، سرعت رشد و توسعه طبس را کندو بر بار مشکلات خراسان جنوبی خواهد افزود. این گزارش بدین منظور تهیه شده است که به ‎صورت کاملاً کارشناسی بیان شود چرا نویسندگان نامه به ریاست محترم جمهوری معتقدند که الحاق طبس به استان خراسان جنوبی غیرکارشناسی و به نفع طبس و استان خراسان جنوبی نیست. در این گزارش تلاش نموده‎ایم تا با تکیه و استناد به شاخص‌های اثبات شده علمی که بیان کننده وضعیت دو استان در توسعه انسانی‌، رشد اقتصادی و صنعتی، زیرساخت‎ها و موضوع سلامت وبهداشت می‎باشند، دلایل خود را به صورت موردی و مختصر ارائه نماییم.

با توجه به این که استان یزد در بسیاری از این شاخص‌ها جزو استان‎های ممتاز کشور محسوب می‎گردد و این شاخص‌ها متوسط وضعیت کل مناطق روستایی و شهری استان می‎باشند، بدیهی ‌است که برای حفظ و ارتقای این شاخص‎ها، بیش‎ترین توجه مدیریت استان باید متوجّه محروم‎ترین نقاط استان باشد. به‎عنوان مثال در منطقه طبس باید بیش‎ترین اولویت محرومیت‎زدائی متوجّه روستا‌های محروم طبس، خصوصاً روستاهای دو بخش عشق‎آباد و دیهوک قرار بگیرد تا مردم آن‌ مناطق نیز از همان خدمات و امکاناتی برخوردار شوند که مردم مناطق شهرنشین استان بهره‌مندند. بدیهی‌ است محرومیت‎زدائی این مناطق در استان برخوردار یزد سرعت بیش‎تری خواهد داشت. به‎عنوان یک نمونه می‌توان به اختصاص بيش از ۷۰% از اعتبارات برق‎رساني روستایی استان یزد در سال‎هاي ۸۲، ۸۳ و ۸۴ به طبس و ارتقای درصد برخورداري خانوارهاي روستايي شهرستان از نعمت برق از ۹۲% به %5/98 اشاره نمود،به‎طوري‎كه در این مدت، انقلابي در برق‎رساني روستايي به‎وجود آمد و حتی بسياري از محلات دامداري فصلي با سكونت غير دايم و تك‎خانوار نیز برق‎دار شدند. روشن است که تحقق این موضوع در راستای مدیریت توسعه ‌متوازن استان صورت گرفته است.

رشد و توسعه نیازمند برنامه‎ریزی و مدیریت صحیح زمان و منابع می‌‌باشد که نویسندگان این گزارش هم انتظار ندارند که طبس راه درازی را که برای توسعه، همانند بسیاری از نقاط ایران پیش رو دارد، یک شبه بخواهد در استان یزد بپیماید. اما به دلایلی که در ادامه اشاره خواهیم کرد ابقای طبس در استان یزد راه بهینه‎تری برای رشد همه مناطق این شهرستان پهناور و پرپتانسیل می‌‌باشد.

 

۱-توسعه انسانی

بر اساس مطالعات علمی ‌و مقایسه شاخص‎های توسعه انسانی و آموزش در استان‎های کشور، استان یزد رتبه ۳ و جزو استان‎های برخوردار و استان خراسان جنوبی استان رده ۲۵ کشور و جزو استان‎های محروم طبقه‎بندی می‌شود. ضمن این که استان یزد در فاصله سال‎های ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۸ در بین ۳ استان برتر کشور قرار گرفته است که بیش‎ترین کاهش را در ضریب عدم برخورداری داشته‎اند. در رتبه‌بندی یاد شده، 161 شاخص در سه ‌حوزه 1- ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ درﺗﻮﺳﻌﻪ اﻧﺴﺎﻧﻲ، 2- ﺗﺮﻛﻴـﺐ ﺷـﺎﺧﺺﻫـﺎي ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻣـﺎﻟﻲ اﺧﺘﺼـﺎص ﻳﺎﻓﺘـﻪ ﺑـﻪ ﺑﺨـﺶ توسعه انسانی، و 3- ترﻛﻴﺐ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي اﺻﻠﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻧﺴﺎﻧﻲ و آﻣﻮزش (شامل آموزش و پرورش، سطح سواد جمعیت ۶ ساله و بالاتر و وضعیت تحصیلی‌ نیروی انسانی‌ شاغل) محاسبه شده است.

مهم‎ترین فاکتور در رشد جوامع، توسعه انسانی‌ می‌باشد چرا که اهمیت آن ‌به لحاظ علمی ‌و در صورت استفاده درست، بسیار بیش‎تر از داشتن منابع و ذخایر طبیعی است. در ادامه به برخی‌ از این موارد که در بحث توسعه انسانی‌ملموس‎تر می‎باشند اشاره می‌نمائیم. با توجه به شناختی ‌که نویسندگان این گزارش از منطقه طبس و پتانسیل عظیم انسانی‌ آن‌ دارند، انتظار این است که طبس تا سال ۱۴۰۴ یکی ‌از بالاترین نرخ‎های رشد و توسعه انسانی‌ را در کشور داشته باشد.

 

1-1 آموزش و پرورش

دانش‎آموزان استان یزد برای نوزده سال متوالی بیش‎ترین درصد قبولی کنکور سراسری را در کشور کسب کرده‎اند. تلاش و جدّیت کادر آموزش و پرورش استان یزد و شهرستان طبس، در کنار برنامه‎ریزی صحیح و جدّی برای سطوح مختلف مقاطع تحصیلی در سال‎های گذشته در خلق این مقام‎های بی‎نظیر و ارزش‎مند سهم به‎سزایی داشته است. خوشبختانه با توجه به موفقیت و درخشش دانش‎آموزان طبسی در کنکورهای سراسری، الحاق طبس به استان یزد به تثبیت هر چه بیش‎تر این رتبه کمک نموده است. تجربه نویسندگان این نامه از تحصیل در معتبرترین دانشگاه‎های داخل و خارج از کشور حاکی ‌از آن ‌است که با توجه به فرهنگ حاکم بر جامعه علمی استان یزد، فارغ‎التحصیلان استان یزد در مقاطع تحصیلات تکمیلی نیز در مقایسه با سایر استان‎ها خوش درخشیده و پتانسیل بزرگ انسانی ‌را جهت توسعه هر چه بیش‎تر این استان فراهم آورده‌اند.

قابل ذکر است که پارک‌های فناوری یزد که نقش مؤثری در افزایش خلاقیت دانش‎آموزان و دانشجویان و کاربردی نمودن علم دارند، جزو پارک‎های پیشرو در کشور بوده و تقویت پارک جدید در طبس می‎تواند نقش مهمی در پرورش استعدادهای دانش‎آموزان داشته باشد. نویسندگان این گزارش جای خالی چنین پارک‎هایی و نقش آن‌ در افزایش خلاقیت دانش‎آموزان طبسی را به‎وضوح در گذشته لمس نموده‎اند.

 

1-2 آموزش عالی

دانشگاه‎های دولتی "معتبر" و دارای اهمیت بیش‎تر برایدانش‎آموزان طبسی که می‌‌توانند از امتیاز "پذیرش ناحیه‎ای" رشته‌های پر متقاضی در آن‎ها برخوردار شوند در هر یک از این دو استان به‎شرح زیر هستند:

استان یزد: دانشگاه صنعتی اصفهان، دانشگاه اصفهان، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، دانشگاه یزد،  دانشگاه علوم پزشکی یزد.

استان خراسان جنوبی: دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، دانشگاه بیرجند.

 

حتی علی‎رغم رتبه بهتر دانشگاه‎های اصفهان نسبت به مشهد در رتبه‎بندی رسمی ‌وزارت علوم و وزارت بهداشت، در صورتی که دانشگاه فردوسی و علوم پزشکی ‌مشهد را معادل با دانشگاه صنعتی اصفهان (به اضافه بخش علوم انسانی ‌دانشگاه اصفهان) و دانشگاه علوم پزشکی ‌اصفهان در نظر بگیریم، آیا دانشگاه بیرجند می‎تواند جایگزین دو دانشگاه اصفهان (بخش غیر علوم انسانی) و دانشگاه جامع یزد گردد؟ آیا دانشگاه علوم پزشکی‌ بیرجند با رتبه ۲۳ تیپ دو علوم پزشکی ‌می‎تواند جایگزین دانشگاه علوم پزشکی ‌یزد با رتبه ۳ تیپ دو شود؟[1]

ضمن این‎که در صورتی که طبس در استان یزد باقی‌ بماند دانش‎آموزان طبسی می‎توانند از امتیاز پذیرش ناحیه‎ای در دانشگاه‌های شهرکرد، کاشان و علوم پزشکی‌ این ۲ شهر نیز برخوردار شوند. جایگزین معادل این دانشگاه‎ها در صورت الحاق طبس به خراسان جنوبی، دانشگاه‌های عمد‌تاً نوپا و با ظرفیت و رشته‌های محدود شهرهای گناباد، سبزوار، تربت حیدریه، نیشابور و بجنورد خواهند بود که به مراتب، قدمت، اعتبار و امکانات آموزشی و پژوهشی کم‎تری نسبت به دانشگاه‎های ذکر شده در کاشان و شهرکرد دارند.

قابل توجه است که به‎عنوان یک نمونه در صورت ابقای طبس در استان یزد، دانش‎آموزان طبسی به 530 موقعیت پذیرش در رشته‎های پزشکی، دندان‎پزشکی و داروسازی‌ با پذیرش ناحیه‌ای دسترسی دارند، در حالی‌که این آمار در استان خراسان جنوبی به 400 ظرفیت محدود می‎شود.

هم‎چنین با توجه به این‎که پذیرش اکثر دوره‌های کاردانی کنکور سراسری به صورت سهمیه "استانی" می‌‌باشد، با توجه به کیفیت بالاتر آموزشی استان یزد نسبت به استان خراسان جنوبی، امکان موفقیت در ادامه تحصیل این دسته از دانشجویان در آینده بیش‎تر می‌باشد.

طبیعی است نویسندگان این گزارش منکر خدمات، امکانات و کیفیت آموزشی مراکز آموزش عالی‌ خراسان جنوبی و پرسنل زحمت‎کش آن‌ نیستند اما در مقام مقایسه و بر اساس استانداردهای وزارت علوم و وزارت بهداشت در رتبه‌های پایین‎تری نسبت به دانشگاه‎های استان یزد و اصفهان، که طبیعتاً دانشگاه‎های مطلوب‎تری برای دانش‎آموزان طبس می‎باشند، قرار دارند.

علاوه بر موارد فوق در نگاه توسعه‌ای این دانشگاه‎ها، قابل توجه است که در فاصله سال‎های ۸۹ تا ۹۱، مجموع اعلام نیاز هیأت علمی ‌دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی ‌در استان یزد ۱۴۲۸ نفر بوده در حالی‎که این آمار در استان خراسان جنوبی ۵۴۴ نفر می‎باشد.

این اختلاف بزرگ آماری و مقایسه این آمار حتی با سایر استان‎های کشور مبین آماده شدن زیربناها و ساختارهای استان یزد برای یک جهش علمی‌ در سطح کشور می‎باشد و در این بین تقویت دانشگاه‎های فعلی ‌موجود در طبس با بهره‌گیری از مراکز آموزش عالی ‌یزد و پیگیری در جهت ایجاد دانشگاه طبس با مشارکت علمی‌ دانشگاه یزد موجبات ارتقای هر چه بیش‎تر علمی ‌منطقه طبس و تربیت نیروی انسانی ‌مورد نیاز را فراهم خواهد نمود. از طرف دیگر، امکانات قابل توجه دانشگاه علوم پزشکی یزد و هیأت علمی این دانشگاه از لحاظ تعداد و سطح علمی، پتانسیل بزرگی در جهت احداث و تقویت دانشگاه علوم پزشکی در طبس در آینده نزدیک خواهد بود. طبیعی است که توسعه پایدار نیازمند داشتن پشتوانه و نیروی انسانی ‌متخصص و کارآمد می‌باشد. نویسندگان این نامه نیز که عمد‌تاً از جامعه‌ دانشگاهی می‎باشند از انجام هرگونه کمکی ‌در جهت ارتقای علمی ‌منطقه دریغ نخواهند کرد.

 

۱-۳ سلامت

در بررسي ابعاد و شاخص‎هاي اساسي توسعه انساني و اجتماعي هر جامعه‎اي، چگونگي كميت و كيفيت ارائة خدمات بهداشتي و درماني و هم‎چنين ميزان دسترسي افراد آن جامعه در مناطق شهري و روستايي به اين خدمات مدنظر قرار مي‎گيرد، زیرا دسترسي مطلوب به خدمات و امكانات درماني يكي از پيش‎نيازهاي اساسي براي تحقق توسعة پايدار انساني به‎شمار مي‎رود.

شاخص‎های مهم در بخش سلامت که باید مورد بررسی و مقایسه قرار گیرند، به ترتیب اهمیت شامل موارد زیر هستند: 1- نیروی انسانی متخصص (پزشکان و ...) 2- خدمات درمانی روستایی 3- خدمات دارویی 4- خدمات درمانی دولتی و 5- خدمات درمانی خصوصی.

بر اساس آخرین تحقیقات انجام شده، میزان توسعه استان‎های کشور به چهار سطح طبقه‎بندی گردیده است. مطابق نتایج این تحقیقات، استان یزد در سطح سوم و استان خراسان جنوبی در سطح چهارم (محروم) قرار دارند. بدیهی است که این نتایج می‎بایست در سطح کلان تصمیم‎گیری کشور، به حصول آگاهي پيرامون تفاوت‎ها و نابرابري‎هاي توسعة سلامت در استان‎های محروم انجامیده و برنامه‎ريزي جهت ارائه امكانات و خدمات مربوطه به چنین مناطقی را تسهیل نماید. به‎عنوان یک مثال، نبود امکانات کافی در بیرجند از جمله سی تی اسکن و بعضی از داروها را می‎توان ذکر کرد؛ به‎طوری‎که در یک نمونه‎ی عینی اخیراً زمان انتظار برای یک سی تی اسکن اورژانسی در بیرجند ده روز و در یزد یک روز اعلام شده است. از سوی دیگر شاخص‎های کیفی سلامت که در موارد بالا ذکر نشده، در دو استان دارای تفاوت چشم‎گیر می‎باشند که از حوصله این گزارش خارج می‎باشد. گواه این مطلب، تعطیلی بیمارستان‎های ۳۲ تخت‎خوابی در شهرستان‎های سرایان، سربیشه و درمیان یک روز بعد از افتتاح در روزهای اخیر می‎باشد که به‎دلیل عدم وجود نیروی انسانی متخصص کافی، اتفاق افتاده است.

 

۲- توسعه اقتصادی و صنعتی

استان یزد جزو استان‎های صنعتی کشور محسوب می‌‎شود. در استان یزد حدود ۷۰% مصرف برق در مصارف صنعتی است در حالی‎که این مقدار در استان خراسان جنوبی کم‎تر از ۲۰% است. پيك بار استان یزد حدود ۳ برابر خراسان جنوبي است و شرکت برق منطقه‎ای یزد از معدود شركت‎هاي برق سودآور در سطح كشور می‌باشد. این مقایسه به زبان بسیار ساده اختلاف میزان صنعتی بودن دو استان را نشان می‎دهد. نکته بسیار مهم در این بین مقایسه درآمدهای مالیاتی دو استان می‎باشد که عمد‌تاً این اختلاف به درآمدهای مالیاتی جذب شده از صنایع برمی‎گردد. این موضوع تا حدود زیادی علت تفاوت دو استان در امکانات، زیرساخت‎ها و سرعت رشد را بیان می‎نماید. به‎عنوان یک نمونه مجموع درآمدهای مالیاتی استان یزد در سه ماهه تابستان سال ۹۱ حدود ۷ برابر درآمدهای مالیاتی استان خراسان جنوبی بوده است.

 

2-1 آب

تردیدی نیست که مهم‎ترین نیاز برای توسعه، برخورداری از منابع آب می‌باشد. طبس جزو نواحی بسیار خشک و کم آب کشور محسوب می‎گردد. سطح آب‎های زیرزمینی منطقه روز به روز پایین‌تر رفته و از کیفیت آن‌ نیز در حال کاسته شدن می‎باشد. علی‎رغم اقدامات بسیار خوب و شایسته تقدیر انجام شده در چند سال گذشته در حل بحران کم آبی‌، اما با توجه به نیاز روز افزون این شهرستان به منابع پایدارآب‌‌، حداقلبا اطلاعات و دانش امروز، به‎نظر می‌رسد راه عملی‌ برای حل این مشکل، انتقال آب از خارج منطقه می‌باشد. با توجه به تصویب انتقال سالانه ۳۰۰ میلیون مترمکعب آب به استان یزد از منابع آبی ‌جنوب کشور و نیاز مبرم طبس به‎جهت مصارف شرب و به‎منظور به فعلیت رسانیدن پتانسیل‎های بالقوه معدنیوصنعتی، آرزوی مردم طبس برخوردار شدن از بخشی از این انتقال در استان یزد می‌باشد.

 

2-2 صنایع و معادن

معادن بزرگ زغال‌سنگ طبس و معادن سنگ آهن یزد مکمل یکدیگر جهت تبدیل شدن این استان به قطب فولاد کشور می‎باشند. با توجه به سرمایه‎گذاری‌های فعلی‌انجام شده در فرآوری و تبدیل اولیه این دو ماده معدنی، شبکه ریلی موجود و سایر زیرساخت‎های صنعتی مورد نیاز این صنایع در استان یزد، قطعاً قرار داشتن این معادن در یک استان، تصمیم‌گیری و احداث صنایع فولاد را، خصوصاً به لحاظ سرمایه‎گذاری‎های عظیم مورد نیاز (عمد‌تاً در بخش خصوصی) تسریع و تسهیل خواهد نمود. امیدواریم با حل مشکل تأمین آب در این استان، که یک مسأله مهم ملی‌ می‌باشد، شاهد اجرای طرح‎های بزرگ فولادی نیز در آینده باشیم.

علاوه بر اهمیت صنایع فولاد، استان یزد قطب صنایع کاشی، سرامیک و چینی ‌بهداشتی کشور نیز می‎باشد. در این زمینه، طبس نیز به مانند بسیاری از مناطق استان یزد، از پتانسیل معدنی بسیار خوبی ‌در زمینه تأمین مواد اولیه این صنعت برخوردار می‎باشد که در دراز مدت می‎توان با استفاده از تجارب صنعتی موجود در استان یزد، ضمن تقویت، تکمیل و گسترش واحدهای موجود، زمینه سرمایه‌گذاری بیش‎تر در این صنایع را نیز فراهم نمود.

از سوی دیگر رونق صنایع و معادن استان یزد به حدی است که ارزش افزوده و ارزش پرداختي‌ها و دريافتي‎هاي معادن در حال بهره‌برداري استان یزد، طبق آخرین آمار سال 1390-1389 بیش از 15 برابر استان خراسان جنوبی بوده است.

 

 

2-3 انرژی

ایران و به‎صورت خاص منطقه‎ی طبس دارای یکی از بالاترین نرخ‎های دریافت تابش خورشیدی سالیانه در جهان بوده و یکی از بهترین مناطق برای ایجاد نیروگاه‎های خورشیدی از نوع انرژی متمرکز خورشیدی (CSP) می‎باشد، بر همین اساس شرکت‎های اروپایی فعال در زمینه‎ی انرژی خورشیدی علاقمند به سرمایه‎گذاری در ایران در این زمینه هستند. به این ترتیب توجه به انرژی خورشیدی می‎تواند باعث توسعه‎ی پایدار منطقه، ایجاد اشتغال در صنایع تولید و نگهداری نیروگاه‎های خورشیدی و کاهش وابستگی کشور به نفت و اثر کم‎تر نوسانات قیمت نفت بر هزینه‎های دولت (با توجه به ثابت بودن قیمت برق در ایران) شود.

استان یزد پیشتاز تولید انرژی خورشیدی در کشور شناخته می‎شود. این استان دارای بزرگ‎ترین نیروگاه خورشیدی در ایران می‎باشد. نیروگاه ترکیبی گازی-خورشیدی یزد یک نوع منحصر به فرد از نیروگاه خورشیدی است که در زمان ساخت، هشتمین نیروگاه بزرگ خورشیدی از نوع متمرکز خورشیدی در جهان بوده است. این امر نشان‎دهنده‎ی اهمیت این موضوع در استان یزد می‎باشد.بی‌‎تردید طبس یکی‌ از بهترین نقاط استان یزد برای اجرای پروژه‌های نیروگاه‎های خورشیدی به موازات نیروگاه‎های فسیلی در حال اجرا می‎باشد و با توجه به پیشرو بودن استان و وجود زیرساخت‎ها، می‎توان امیدوار بود که در آینده نزدیک، پروژه‌های مشابه در طبس مطالعه و اجرایی گردند. نویسندگان این گزارش آمادگی دارند تا به صورت تخصصی و با همکاری مراکز دانشگاهی، تحقیقاتی‌ و صنعتی داخل و خارج از کشور به اجرایی شدن این پتانسیل عظیم طبیعی جامه عمل بپوشانند.

 

 

شایان ذکر است که با احداث پروژه مهم پست ۴۰۰ کیلوولت طبس که با مدیریت برق استان یزد اجرا و اخیراً به بهره‎برداری رسیده است، ضمن فراهم آوردن امکان تأمین برق صنایع بزرگ، امکان سرمایه‎گذاری در تولید انرژی نیز فراهم شده است. با احداث این پست مهم، طبس از بن‎بست انرژی خارج گردیده و به شبکه سراسری برق شمال‌-جنوب کشور متصل شده است.

 

2-4 گردشگری

استان یزد در کنار استان‎های تهران، اصفهان، فارس، کرمان و خراسان رضوی به‎عنوان یکی‌ از ۶ قطب اصلی‌ گردشگری ایران مطرح می‌باشد.

با توجه به وجود آثار مهم و ارزشمند تاریخی‌ و توریستی در شهرستان طبس که بسیاری از آن‎ها هنوز در صنعت گردشگری ایران ناشناخته هستند، حضور این شهرستان در استانی که خود یکی‌ از مقاصد اصلی‌ گردشگران داخلی‌ و خارجی‌ می‌باشد، تأثیر به‎سزایی در ارتقای صنعت گردشگری طبس خواهد داشت.

 

۳- زیرساخت‎ها

3-1 حمل و نقل

فاصله نزدیک‎تر طبس به بیرجند نسبت به فاصله تا یزد، از نکات مثبت دسترسی‌ طبس به مرکز استان خراسان جنوبی می‌باشد اما دسترسی‌ جاده‌ای تنها گزینه ارتباطی‌ طبس و بیرجند می‌باشد در حالی‎که به‎دلیل وجود راه آهن سراسری با چندین قطار در هر روز بین طبس و یزد، علی‎رغم فاصله بیش‎تر جاده‌ای، دسترسی‌ به مرکز استان یزد به مراتب آسان و ایمن شده است.

 

3-2 مخابرات

استان یزد به‎عنوان یکی‌ از استان‎های موفق کشور در ارائه خدمات مخابراتی شناخته شده است. ضریب نفوذ تلفن ثابت و همراه در استان یزد در تابستان سال ۹۱ به ترتیب ۳۲% و ۴۴% بالاتر از شاخص‌های مربوط در استان خراسان جنوبی بوده است. مردم طبس در طی‌ سالیان گذشته کاملاً تحوّل در زمینه خدمات مخابراتی را لمس نموده و در حال حاضر شاخص‌های مخابراتی طبس به‎مانند سایر نقاط استان یزد در ردیف بالاترین استاندارد‌های مخابراتی کشور قرار دارند.

 

از سوی دیگر می‎توان به زیرساخت‎های الکترونیک اشاره نمود، به‎طوری‎که تمام استان یزد تحت شبکه الکترونیکی دولت قرار دارد ولی در استان خراسان جنوبی، به مرور این امکان تنها برای قائن و یک شهر دیگر در حال فراهم شدن است. این در حالی است که این امکان که از طریق استان یزد می‎توانست برای طبس فراهم باشد، هم‎اکنون دچار تأخیر خواهد گردید.

 

3-3 برق

همان‎طور که در مقدمه به آن‌ اشاره شد، در سال‎های ۸۲ تا ۸۴، حدود ۷۰% کل اعتبارات برق‎رسانی روستایی استان یزد به طبس اختصاص داده شد که منتج به ارتقای برخورداری خانوارهای روستایی از نعمت برق از ۹۲% به %5/98 گردید. با توجه به این که ایجاد، بهبود و ارتقای زیرساخت‎ها جهت توسعه پایدار یک منطقه، بسیار مهم و ضروری می‎باشد، در همین راستا در طیّ سالیان گذشته شاهد ایجاد زیرساخت‎ها در بخش‎های گوناگون بوده‎ایم، به‎عنوان نمونه می‎توان به احداث پست ۱۳۲ کیلوولت عشق‎آباد جهت پايداري برق و ايجاد امكان برقي نمودن چاه‎هاي كشاورزي و معادن منطقه اشاره نمود که قبل از احداث این پست به‎دليل افت ولتاژ، بيش از ۴۰ حلقه چاه كشاورزي داير در منطقه بي‎برق بوده است. مطالعه پست ۱۳۲ کیلوولت مشابهی برای دیهوک نیز در مدیریت برق استان یزد انجام گرفته است که امیدواریم با اجرای آن،‌ منطقه دیهوک نیز از این امکان مهم بهره‌مند گردد. بدیهی‌ است دو بخش عشق‎آباد و دیهوک طبس برای تبدیل شدن به شهرستان در آینده به‎شدت به تقویت زیرساخت‌های توسعه‌ای نیازمندند که قطعاً ایجاد و تقویت این زیرساخت‎ها در استان برخوردار یزد سریع‎تر انجام خواهد گرفت.

 

3-4 کتاب‎خانه‎ها

توسعة كتاب‎خانه‌ها و به‎ويژه كتاب‎خانه‌هاي عمومي، به‎عنوان يكي از پيش‌نيازهاي اساسي برنامه‌ريزي و توسعه فرهنگي جامعه مطرح است. به لحاظ درجة توسعه‌يافتگي استان‎هاي كشور در بهره‌گيري از شاخص‎هاي كتابخانه‌اي، استان یزد در رتبه اول کشور قرار دارد، که می‎تواند به توسعه فرهنگ کتاب و کتاب‎خوانی در طبس تأثیر به‎سزایی داشته باشد.

 

نتیجه‎گیری

بنا بر آنچه در این گزارش آمده است، ابقای طبس در استان یزد به نفع رشد بهینه‎ طبس، استان یزد و استان خراسان جنوبی می‌‌باشد. استان خراسان جنوبی نیازمند توجه ویژه دولت برای رشد و توسعه می‌باشد و قطعاً هر چه بار این استان محروم سبک‎تر باشد، امکان رشد سریع‎تر آن نیز فراهم‎تر خواهد بود. نویسندگان این گزارش آرزوی این را دارند که سایه محرومیت از این استان محروم نیز به مانند سایر نقاط برخوردار کشور با نگاه ویژه دولت رخت بربندد. قطعاً در آن‎چه ما بیان نموده‎ایم، رشد و توسعه طبس، استان یزد و استان خراسان جنوبی مدّ نظرمان بوده است.

 

نویسندگان

دکتر مهدی پناهی، دکتر احسان هوشفر، دکتر سید مجتبی سجادی، داوود مخلصی، محسن مرادی مقدم، دکتر سید حسین حجازی، احسان حسینی مقدم، محسن هوشفر، حمید مهدیزاده، مجتبی محسنی، مرتضی حیدری، بهروز جهانی، مهدی شهامی، سید خلیل سجادی، محمد عابدزاده، فرشاد صالح‎زاده.

 

منابع و مراجع

1.       گزیده شاخص‎ها و نماگرهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خراسان جنوبی - تابستان 1391

2.       گزیده شاخص‎ها و نماگرهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی استان یزد - تابستان 1391

3.       دفتر مدیریت بیمارستانی و تعالی خدمات بالینی، معاونت درمان، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی. آدرس وب‎سایت: http://avab.behdasht.gov.ir/hospital

4.       حسین صادقي, ارشک مسايلي, مهدی باسخا, مسعود كوهيان، "محاسبه شاخص توسعه انساني استان‎ها با استفاده از رتبه‎بندي فازي"، فصلنامه علمی-پژوهشی رفاه اجتماعي، سال دهم، شماره 37، تابستان 1389; 10(37):129-153.

5.        اصغر ضرابی، احمد شاهی وندی، "تحلیلی بر پراکندگی شاخص‎های توسعه اقتصادی در استان‎های ایران"، جغرافیا و برنامه‎ریزی محیطی، سال بیست و یکم، تابستان 1389، شماره 2 (پیاپی 38).

6.       سيد حبيب الله ميرغفوري، محمد حسين طهاري مهرجردي، حميد بابايي، "شناسايي وضعيت توسعه‎يافتگي و رتبه‎بندي استان‎هاي كشور از لحاظ دسترسي به شاخص‎هاي بخش كتابخانه‎اي"، فصلنامه كتابداري و اطلاع رساني،دوره سیزدهم پاییز 1389 شماره 3 (پیاپی 51).

7.       دفترچه راهنمای انتخاب رشته آزمون سراسری سال 1392.

8.       وب‎سایت مرکز جذب اعضاي هيأت علمي وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.

9.       رﺿﺎ زﻳﻨﻞزاده، ﺻﻤﺪ ﺑﺮزوﻳﺎن، ﻋﻠﻴﺮﺿﺎ ﻗﺠﺮي، "ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻧﺴﺎﻧﻲ-آﻣﻮزش در اﺳﺘﺎنﻫﺎي ﻛﺸﻮر (در ﺳﺎلﻫﺎي 1387 و 1388)"، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻋﻠﻤﻲ - ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﻧﮕﺮشﻫﺎي ﻧﻮ در ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎي اﻧﺴﺎﻧﻲ، ﺳﺎل ﭼﻬﺎرم، ﺷﻤﺎره دوم، ﺑﻬﺎر 1391.

10.   اصغر ضرابي، رعنا شيخ بيگلو، "سطح‎بندي شاخص‎هاي توسعة سلامت استان‎هاي ايران"، فصلنامة علمي - پژوهشي رفاه اجتماعي، سال يازدهم، شماره 42.



[1]قابل ذکر است که دانشگاه علوم پزشکی یزد در خرداد ماه سال جاری به لیست دانشگاه‎های تیپ ۱ کشور ارتقاء یافته است.

 

  • نویسنده : یزد فردا
  • منبع خبر : خبرگزاری فردا